Zasady pasjansa Klondike w skrócie
Pełny regulamin w 10 wierszach. Każda zasada poniżej jest rozwinięta w dalszych sekcjach.
- Gra się jedną talią 52 kart. Bez jokerów.
- Rozdaj 28 kart w 7 kolumn (1, 2, 3, …, 7 kart). Tylko wierzchnia karta każdej kolumny jest odkryta.
- Pozostałe 24 karty tworzą zakrytą talię. Stos odrzuconych jest na początku pusty.
- Cztery puste stosy docelowe znajdują się nad planszą — po jednym na każdy kolor.
- Na planszy buduj malejąco z naprzemiennymi kolorami: czarna 7 ląduje tylko na czerwonej 8.
- Na stosach docelowych buduj rosnąco w tym samym kolorze od asa do króla.
- Tylko król (lub sekwencja zaczynająca się od króla) może wypełnić pustą kolumnę.
- Dobieraj z talii na odrzucone — jedną kartę w Dobieraniu 1, trzy w Dobieraniu 3 (grywalna tylko wierzchnia).
- Gdy talia się skończy, zrecyklij odrzucone z powrotem do niej. Nielimitowane recykle; w punktowanym Dobieraniu 3 każdy kosztuje 20 punktów.
- Wygrywasz w chwili, gdy wszystkie cztery stosy docelowe są zbudowane od asa do króla.
Rozdanie kart
Na początku partii pasjansa Klondike dwadzieścia osiem kart zostaje rozłożonych w siedmiu kolumnach na planszy (tableau). Pierwsza kolumna otrzymuje 1 kartę, druga 2 karty, trzecia 3 i tak dalej aż do siódmej kolumny z 7 kartami. W każdej kolumnie tylko wierzchnia karta jest odkryta — reszta leży zakryta. Pozostałe 24 karty tworzą stos do dobierania (talion), z którego gracz będzie dobierać karty w trakcie rozgrywki. To początkowe rozdanie jest kluczowe — od niego zależy, czy dany układ pasjansa jest w ogóle możliwy do rozwiązania.
Zasady układania na planszy
Karty na planszy (tableau) muszą być układane w porządku malejącym z naprzemiennymi kolorami. Czerwona piątka może być położona wyłącznie na czarnej szóstce. Można przenosić pojedynczą kartę lub prawidłowo uporządkowaną sekwencję odkrytych kart. Gdy odkryta karta zostanie przesunięta i odsłonięta zostaje karta zakryta, automatycznie się ona odkrywa. Puste kolumny na planszy mogą być zapełnione wyłącznie królem lub sekwencją kart rozpoczynającą się od króla. Ta zasada dodaje strategicznej głębokości — musisz rozważnie planować, kiedy opróżnić kolumnę i czy masz króla gotowego do jej zapełnienia.
Zasady stosów docelowych
Każdy z czterech stosów docelowych (fundamentów) jest przeznaczony dla jednego koloru kart i budowany od asa do króla. Karty muszą być umieszczane na stosie docelowym w ścisłej kolejności: as, dwójka, trójka i tak dalej aż do króla. W tradycyjnych zasadach pasjansa karty przeniesione na stos docelowy nie mogą być cofnięte z powrotem na planszę. Gra jest wygrana, gdy wszystkie cztery stosy docelowe zostaną ukończone — każdy zawierając pełną sekwencję od asa do króla w jednym kolorze.
Stos do dobierania i odrzut
Stos do dobierania (talion) to źródło nowych kart w pasjansie. Klikając na talion, przenosisz karty na stos odrzuconych (waste). W trybie dobierania po 1 karcie odsłaniasz jedną kartę na raz — każda karta jest od razu dostępna do zagrania. W trybie po 3 karty odsłaniasz trzy karty jednocześnie, lecz grać można tylko tą wierzchnią. Gdy talion się wyczerpie, stos odrzuconych jest odwracany i staje się nowym talionem. W trybie dobierania po 3 karty ponowne przełożenie talii wiąże się z karą punktową, co wymusza strategiczne planowanie.
Różnice między trybem po 1 i po 3 karty
Tryb dobierania po 1 karcie jest łatwiejszy — widzisz każdą kartę po kolei i masz do niej bezpośredni dostęp. To idealny tryb dla początkujących graczy pasjansa, pozwalający lepiej zrozumieć mechanikę gry. Tryb dobierania po 3 karty to standardowy tryb turniejowy pasjansa Klondike — widzisz mniej kart przy każdym przejściu przez talion, co sprawia, że strategia staje się znacznie ważniejsza. Musisz planować ruchy z wyprzedzeniem i pamiętać, które karty są ukryte pod innymi w stosie odrzuconych. W trybie punktowanym ponowne przełożenie talii kosztuje 20 punktów, co dodatkowo utrudnia grę.
| Dobieranie 1 | Dobieranie 3 | |
|---|---|---|
| Kart na jedno dobranie | 1 | 3 (grasz wierzchnią) |
| Typowy procent wygranych | 40-45% | 10-20% |
| Trudność | Spokojna | Wysoka |
| Recykling talii | Bez ograniczeń | Bez ograniczeń, -20 punktów za każdy w grach punktowanych |
| Najlepsze dla | Początkujących i szybkich wygranych | Strategicznej, turniejowej gry |
System punktacji w pasjansie
Punkty w pasjansie Klondike przyznawane są za konkretne akcje: przeniesienie karty na stos docelowy to 10 punktów, przesunięcie karty z odrzutu na planszę daje 5 punktów, a odkrycie zakrytej karty na planszy również 5 punktów. W trybie po 3 karty ponowne przełożenie talii kosztuje 20 punktów karnych. Celem jest ukończenie wszystkich stosów docelowych przy jak najmniejszej liczbie ruchów i jak najwyższym wyniku punktowym. StillDeck automatycznie zapisuje Twoje najlepsze wyniki, abyś mógł śledzić swoje postępy w pasjansie.
| Akcja | Standardowy | Vegas |
|---|---|---|
| Karta przeniesiona na stos docelowy | +10 punktów | +$5 |
| Karta z odrzutu na planszę | +5 punktów | - |
| Odkryta karta zakryta | +5 punktów | - |
| Karta zabrana z stosu docelowego | -15 punktów | - |
| Recykling talii (Dobieranie 3) | -20 punktów | nie dotyczy |
| Stawka za nowe rozdanie | - | -$52 |
Szanse na wygraną w pasjansie
W trybie Dobieranie 1 z idealną grą około 80% rozdań pasjansa Klondike jest rozwiązywalnych, ale doświadczony człowiek wciąż wygrywa tylko 40-45% partii, ponieważ rozwiązanie wymaga doskonałego zapamiętania każdej karty w talii. Dobieranie 3 jest w praktyce trudniejsze: ograniczony dostęp do talii spuszcza realne wskaźniki wygranych do 10-20%, mimo że większość rozdań technicznie nadal jest do wygrania. W przybliżeniu 1 na 5 rozdań pasjansa Klondike nie da się wygrać niezależnie od taktyki - czasami przegrana nie jest twoją winą.
Jeden ruch jako przykład
Najszybszy sposób, by zrozumieć zasady pasjansa Klondike, to przeanalizować jeden legalny ruch.
Załóżmy, że na dole 3. kolumny leży 7♥ odkryta, a na dole 5. kolumny - 6♠.
6♠ (czarna) może iść na 7♥ (czerwoną), bo plansza buduje się w porządku malejącym z naprzemiennymi kolorami. Gdy tylko 6♠ opuści kolumnę 5, karta pod nią się odkrywa - to nowa informacja, której wcześniej nie miałeś. To jest silnik gry: każdy legalny ruch albo posuwa stos docelowy, albo odkrywa ukrytą informację.
Przypadki brzegowe, które mylą graczy
Cztery pytania o zasady, które pojawiają się niemal na każdym forum Klondike — oto miarodajne odpowiedzi.
| Pytanie o zasadę | Odpowiedź |
|---|---|
| Czy karta może wrócić ze stosu docelowego na planszę? | Tak. Ruch ze stosu docelowego na planszę jest zawsze legalny w trakcie gry. Przydatne, gdy karta wysłana w górę okazuje się potrzebna jako most nad sekwencją, której wcześniej nie widziałeś. |
| Czy można przenieść część sekwencji na planszy, a nie całą kolumnę? | Tak. Dowolny ciągły podstos odkrytych kart (malejąca ranga, naprzemienne kolory) może trafić w legalne miejsce. Nie musisz przenosić całej kolumny. |
| Kiedy aktywuje się autouzupełnianie? | Gdy wszystkie pozostałe karty są odkryte, a zakończenie oparte wyłącznie na stosach docelowych staje się dostępne. W StillDeck kaskada rusza bez pytania; talia nie musi być pusta, tylko nieproduktywna. |
| Którzy królowie mogą wypełnić pustą kolumnę? | Dowolny król dowolnego koloru. Puste kolumny przyjmują wyłącznie króli — żadna inna ranga nie jest możliwa, nawet w sekwencji domyślnej. |
Częste błędy początkujących
Te cztery błędy kosztują więcej partii niż jakakolwiek skomplikowana strategia może uratować.
- Trzymanie asów i dwójek na planszy zamiast natychmiast wysyłać je na stos docelowy.
- Opróżnianie kolumny bez gotowego króla do jej zapełnienia.
- Recykling talii przed sprawdzeniem planszy pod kątem legalnych ruchów.
- Zbyt szybka budowa stosów docelowych, gdy karta średniego rangu jest jeszcze potrzebna na planszy.
Warianty pasjansa Klondike
Klondike to rodzina gier. Oto cztery warianty, na które najprawdopodobniej trafisz.
- Pasjans Las Vegas — Wersja hazardowa. Płacisz $52 stawki za rozdanie, otrzymujesz $5 za każdą kartę na stosie docelowym. Wygrana od $260.
- Podwójny Klondike — Dwie talie (104 karty), dwa rzędy stosów docelowych. Te same zasady, dłuższa gra, lepsze szanse.
- Klondike z jokerami — Dodaje dwa jokery jako uniwersalne karty zastępujące dowolny rang i kolor.
- Thoughtful Klondike — Wszystkie karty rozdane odkryte od początku. Używany w badaniach matematycznych nad rozwiązywalnością pasjansa.
Krótka historia pasjansa Klondike
Pasjans Klondike został udokumentowany w 1907 roku jako "Siedmiokartowy Klondike" i wziął swoją nazwę od kanadyjskiej Klondike Gold Rush z 1897 roku, gdzie poszukiwacze złota grali w niego, aby skrócić sobie czas. Globalną popularność osiągnął, gdy Microsoft dołączył wersję - napisaną przez stażystę Wesa Cherry - do Windows 3.0 w 1990 roku. Microsoft później przyznał, że Solitaire przez lata był najczęściej używaną aplikacją Windows, dlatego dziś większość osób używa słów "pasjans" i "Klondike" zamiennie.
Często zadawane pytania o zasady
Jak wygrać w pasjansa Klondike?
Wygrywasz w momencie, gdy wszystkie 52 karty zostały przeniesione na cztery stosy docelowe, każdy zbudowany po kolorze od asa do króla. Ostatni król trafia na miejsce - i partia kończy się.
Co dzieje się, gdy talia się skończy?
W standardowym pasjansie stos odrzutu jest odwracany i wraca do talii, więc cyklujesz go ponownie. W trybie Dobieranie 3 z punktacją każdy recykling kosztuje 20 punktów. Punktacja Vegas tradycyjnie dopuszcza tylko trzy przejścia przez talię.
Czy można cofnąć kartę ze stosu docelowego na planszę?
Według ścisłych zasad klasycznych nie - karta położona na stosie docelowym tam pozostaje. Większość nowoczesnych wersji cyfrowych, w tym StillDeck, pozwala cofnąć karty ze stosu docelowego na planszę. Ta drobna elastyczność zamienia niektóre inaczej niewygrywalne rozdania w wygrane.
Dlaczego tylko król może zająć pustą kolumnę?
Plansza buduje się w dół od najwyższego rangu, więc tylko najwyższa karta - król - może rozpocząć nową kolumnę. Dopuszczenie dowolnej karty złamałoby zasadę malejącego rangu, na której opiera się gra.
Czy można układać na planszy karty tego samego koloru?
Nie. Sekwencje na planszy muszą naprzemiennie zmieniać kolory na każdym kroku: czerwona idzie tylko na czarną i odwrotnie. To zasada, którą początkujący gracze najczęściej pomijają.